સ્વચ્છતાની સુવિધાઓ | સ્વચ્છતાની વ્યવસ્થા | મારા ગામમાં

હોમ | મારા ગામમાં | સ્વચ્છતાની વ્યવસ્થા

પ્રિન્ટ કરો

ઈ-મેઈલ કરો

ગામમાં સ્વચ્છતાની કેવી સુવિધાઓ વિકસાવી શકાય?

ગામમાં કેવી સફાઈ વ્યવસ્થા ગોઠવી શકાય?

શોષખાડા કેવી રીતે બનાવીશું?

શાળામાં સ્વચ્છતા સંકુલ શા માટે?

ઘરમાં શૌચાલય શા માટે?

શૌચાલયની દેખરેખ કેમ રાખીશું ?

શૌચાલય વિશેની ગેરસમજો / બહાનાં અને હકીકતો

શૌચાલય માટે માલસામાન અને અંદાજે કિંમત

જાણીએ સ્વચ્છતાનાં સાત પગલાં

રોગચાળાથી બચવાના ઉપાયો

વાસ્મોના લોકવ્યવસ્થાપિત પેયજળ અને સ્વચ્છતા કાર્યક્રમમાં સામેલ થઈને આપણે આપણા ગામમાં સ્વચ્છતાની કાયમી વ્યવસ્થા માટે નીચે મુજબનાં પગલાં લઈ શકીએ છીએ.

પાણીના સ્રોત પાસેથી વધારાના પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા કરવી
શોષખાડા બનાવવા
કચરાના ઉપાડ અને નિકાલ માટેની વ્યવસ્થા કરવી
જાહેર શૌચાલયો બાંધવાં
ગ્રામસ્વચ્છતા અભિયાનો ચલાવવાં
ગામલોકોને સ્વચ્છતાના મહત્ત્વ વિશે જાગૃત કરવા
ઘરે ઘરે શૌચાલય બનાવવા લોકોને પ્રોત્સાહિત કરવા વગેરે

ગામમાં કેવી સફાઈ વ્યવસ્થા ગોઠવી શકાય?

ઘર કે દુકાનનો કચરો ગમે ત્યાં ન ફેંકતા પોતાના ઘરે રાખેલ ડબ્બામાં ભેગો કરવો.
ઘરમાં ભેગો કરેલો કચરો રોજે રોજ સફાઇ કર્મયોગી તેમના મહોલ્લામાં જાય ત્યારે પેડલ રીક્ષામાં નાખવો.
ઢોરોના મળ-મૂત્રના ઉકરડા માટે ગામથી દૂર અલગ આયોજન કરવું.
ખુલ્લામાં જાજરૂ કરવાને બદલે શોષખાડાવાળા શૌચાલયો બનાવી તેનો ઉપયોગ કરવો.
કચરામાંથી બનતા ખાતરનો વપરાશ ખેતીમાં કરવો.
મરેલાં ઢોરના યોગ્ય નિકાલની વ્યવસ્થા કરવી.ચામડુ ઉતારી લીધા પછી વધેલા ભાગો અને હાડકાં ખાડામાં દાટી દેવાની વ્યવસ્થા કરવી.

શોષખાડા કેવી રીતે બનાવીશું?

કોઇ એક અનુકૂળ જગ્યાએ એક ઘન મીટરના માપનો એક ખાડો ખોદો જેથી ગંદા પાણીના યોગ્ય નિકાલ માટેની પાઈપલાઈનનો છેડો ખાડાની પાસે રહે.
ખાડાનો 1/3 જટેલો ભાગ 10-1પ સે.મી. અથવા 1/ર ઈંટના માપ જેવડાં ઈંટના રોડાં કે પથ્થરથી ભરી લો. આ રીતે ખાડાના ર/3 ભાગને પ-10 સે.મી. જાડાઈ ધરાવતી છિદ્વોવાળી માટલી અથવા ગરબાની માટલી કે કાણાંવાળું પ્લાસ્ટિકનું કેન રાખવું. જેમાં પાણીનો કચરો એકઠો થઈ શકે.
માટલીની અંદર નાળિયેરના છોતરાં/ કાથીનાં દોરડાં ભરી દો, જે 'ગ્રીઝ-ટેપ' તરીકે કામ કરશે. ખાડાનો બાકીનો ભાગ નાનાં રોડાં કે કાંકરાથી ભરી દો.
ખાડાને ફાડેલા પ્લાસ્ટિકના કોથળાથી ઢાંકી દો અને વરસાદના પાણીને અંદર આવતું રોકવા માટે તેને છેક તળિયાથી (માટીનો ગારો) કાદવ વડે ઢાંકી દો.
માટલીના તળિયે જામતા કચરાને નિયમિત રીતે બહાર કાઢી નાખો અને અંદરના નાળિયેરના કૂચાને પણ નિયમિત રીતે બદલતા રહો.

આટલું ધ્યાન રાખીએ...

શોષખાડાની સરેરાશ આવરદા લગભગ પાંચ વર્ષની હોય છે.
માટલીના કચરાનો નિયમિત નિકાલ અને રોડાંને નિયમિત બદલવાં જોઈએ.
શોષખાડાની ઉપરનો ભાગ જયારે પાણીથી ભીનો થાય ત્યારે સમજવું કે શોષખાડો ફરીથી બનાવવાની જરૂર છે.
શોષખાડો કાદવવાળી અને ઓછી (નબળી) છિદ્વાળુ જમીન માટે અયોગ્ય છે.
પથરાળી જમીનવાળા વિસ્તારમાં જો ખોદવાનું અશકય હોય ત્યારે લંબાઈ અને પહોળાઈમાં વધારો કરી શકાય. પૂરાણ પછી પાણી બધી બાજુએથી કાણાંવાળી પ્લાસ્ટિકની નળી દ્વારા વહી શકે છે.